Merhaba! Önceki iki dersimizde pasif çatının gramer yapısını kurmayı ve en önemlisi, IELTS gibi akademik bağlamlarda onu neden ve ne zaman kullanmamız gerektiğini öğrendik. Özellikle bir süreci anlatırken eylemi yapan kişiden çok eylemin kendisine odaklanmamız gerektiğini ve bu durumda pasif çatının en güçlü aracımız olduğunu gördük.
Bugün, bu teorik bilgileri pratiğe dökme ve modülümüzü tamamlama zamanı. Bu dersin sonunda, IELTS Writing Task 1'de karşılaşabileceğin bir süreç diyagramını, pasif çatıyı kullanarak baştan sona tutarlı bir şekilde anlatma becerisini kazanmış olacaksın. Öğrenme hedefimiz, pasif çatıyı kullanarak basit bir süreci (örneğin kahvenin nasıl yapıldığını) tarif etmektir. Bu, IELTS hedefinin temel taşlarından birini yerine koymamızı sağlayacak.
1. Bir Süreç Diyagramını Metne Dönüştürmek
Bir süreç diyagramını yazılı olarak anlatmak, görsel bir hikayeyi kelimelerle yeniden anlatmaya benzer. Bir grafik tasarımcı olarak, bilgiyi görsel olarak düzenleme ve akışı sağlama konusunda zaten sezgisel bir anlayışa sahipsin. Şimdi bu beceriyi yazılı dile aktaracağız.
Etkili bir süreç açıklaması üç temel bileşenden oluşur:
- Pasif Çatı (Passive Voice): Odağı adımların üzerinde tutar.
- Sıralama İfadeleri (Sequencers):
First,then,next,after that,finallygibi kelimelerle adımları birbirine bağlar. - Diyagramdaki İsimleri Fiile Dönüştürme: Diyagramdaki etiketleri (örn. "crusher") pasif fiillere (örn. "is crushed") çevirme becerisi.
Bu son madde, yani isimleri fiile dönüştürme, en pratik becerilerden biridir. Bu konuya bir video ile giriş yapalım.
How to Use Passive Voice for IELTS Writing Task 1 Process Diagrams
TED-IELTS kanalındaki bu video, bir süreç diyagramındaki "mixer", "crusher", "grinder" gibi isimlerin nasıl "are mixed", "are crushed", "is ground" gibi pasif fiillere dönüştürüldüğünü çok net bir şekilde gösteriyor. Bu, diyagramları metne çevirmenin anahtarıdır.
Lütfen videonun 11:34 - 13:20 arasındaki bölümünü izle. Konuşmacının çimento üretim diyagramındaki isimleri nasıl pasif fiillere dönüştürdüğünü dikkatle dinle. Bu tekniği dersin ilerleyen kısımlarında biz de kullanacağız.
2. Model Analizi: Çikolata Üretimi
Şimdi öğrendiklerimizi somut bir örnek üzerinde görelim. Aşağıdaki görsel, çikolatanın nasıl üretildiğini adım adım gösteriyor.
Bu görsel süreci metne nasıl dökeceğimizi görmek için aşağıdaki kaynağı inceleyelim. Bu makaledeki örnek metin, pasif fiilleri vurgulayarak süreci nasıl anlattığımızı mükemmel bir şekilde göstermektedir.
Passive Voice for IELTS Processes
IELTS Buddy sitesindeki bu kaynak, az önce gördüğümüz çikolata üretim sürecini anlatan bir model metin sunuyor. Pasif çatının bir süreç anlatımında nasıl egemen olduğunu görmek için harika bir örnek.
Lütfen "The passive voice for IELTS" başlığı altındaki bölümü oku. Özellikle çikolata diyagramından sonra gelen model metne odaklan. Vurgulanmış olan pasif fiillere dikkat et: is grown, are harvested, are removed, are then laid out, are placed, are then roasted, are crushed and separated, is pressed, is produced. Her cümlenin sürece nasıl odaklandığını gözlemle.
Gördüğün gibi, metin boyunca eylemi kimin yaptığı (farmers, workers, machines) neredeyse hiç belirtilmiyor. Bütün odak kakao çekirdeklerinin kendisinde ve onlara ne olduğunda. Bu, nesnel ve akademik bir anlatım tonu yaratır.
3. Adım Adım Uygulama: Kahve Üretimi
Şimdi öğrenme hedefimizde belirtilen "kahve üretimi" sürecini inceleyerek bu beceriyi pekiştirelim. Bu bölüm, tam bir IELTS Task 1 cevabını nasıl oluşturacağımızı adım adım gösterecek.
Band 9 Reports: Process – Coffee Production
IELTS UNLOCKED blogundaki bu yazı, hazır kahve üretim sürecini başından sonuna kadar anlatıyor. Hem görsel diyagramı hem de adım adım açıklamaları içerdiği için bizim için mükemmel bir kaynak.
Lütfen bu kaynağı iki aşamada incele: "STEP 3 – BODY" başlığı altındaki bölümü oku. Yazarın süreci nasıl adım adım anlattığına, pasif fiilleri (are harvested, are roasted, is ground) ve sıralama ifadelerini (To begin with, Once, Next) nasıl kullandığına dikkat et. Ardından "FULL ANSWER" bölümündeki tam metni oku. Bu metnin, giriş, özet ve adımların detaylandırıldığı tam bir IELTS cevabı olduğunu gör.
Bu örnekten çıkaracağımız dersler:
- Adımları Birleştirme: Her bir küçük adımı ayrı bir cümlede yazmak yerine, ilgili adımları
and thenveyaafter whichgibi bağlaçlarla birleştirebilirsin. Örneğin: "Coffee beans are harvested and then left out in the sun to dry." - Sıralama Dilini Çeşitlendirme: Sürekli
Then... Then... Then...demek yerineTo begin with,Next,Following this,In the subsequent stage,Finallygibi farklı ifadeler kullanmak metnini daha akıcı hale getirir. - Amaç Belirtme: Mümkünse, bir adımın neden yapıldığını açıklamak metnine derinlik katar. Örnekte, "granules are dried in a vacuum, which is used in order to completely remove all moisture." ifadesi "vakumda kurutma" adımının amacını açıklar.
Ekstra İpucu: Sürecin Önemini Vurgulamak
Bazen bir sürecin bazı adımları diğerlerinden daha önemlidir veya zorunludur. Bu gibi durumlarda, pasif yapıya must, should, needs to gibi modal fiiller ekleyerek vurguyu artırabilirsin.
Bu tekniği gösteren kısa bir video izleyelim.
Using the Passive Voice to Describe a Process
Kyle Rolofson'ın bu videosu, bir süreci anlatırken modal fiillerin (must, should, need to) pasif çatıyla nasıl kullanılacağını harika bir şekilde açıklıyor.
Videonun 04:14 - 08:06 arasındaki bölümünü izle. Konuşmacının "The beans are cooked" (fasulyeler pişirilir) cümlesini, eylemin zorunluluğunu vurgulamak için nasıl "The beans must be cooked" (fasulyeler pişirilmelidir) şeklinde değiştirdiğine dikkat et. Ayrıca, bir öneri belirtmek için "Lozano sauce should be added" (Lozano sosu eklenmeli) demesi de iyi bir örnek.
Bu tekniği kahve örneğine uygulayabiliriz: "To begin, the coffee beans must be harvested by hand." (Başlamak için, kahve çekirdekleri elle toplanmalıdır.)
4. Kendi Başına Pratik Yapma Zamanı
Artık sıra sende! Aşağıdaki görsel, plastik şişelerin geri dönüşüm sürecini gösteriyor. Her adımda kullanılacak pasif fiiller zaten vurgulanmış durumda.
Test your understanding!
Yukarıdaki görselde gösterilen adımları kullanarak plastik şişe geri dönüşüm sürecini anlatan kısa (3-4 cümlelik) bir paragraf yaz. Cümleleri birbirine bağlamak için First, Then, Next, After that, Finally gibi sıralama ifadeleri kullanmayı unutma.
Örnek başlangıç: First, the plastic bottle is thrown into a special bin...
Show answer
Yazabileceğin birçok doğru cevap var. İşte bir örnek:
First, the plastic bottle is thrown into a special bin and then is taken to a recycling center. At the center, the bottles are sorted by color. After that, they are crushed into small pieces called pellets. Finally, these pellets are heated and are used to make new plastic items like bags or bottles.
(İlk olarak, plastik şişe özel bir çöp kutusuna atılır ve ardından bir geri dönüşüm merkezine götürülür. Merkezde, şişeler renge göre ayrılır. Bundan sonra, pelet adı verilen küçük parçalara ezilirler. Son olarak, bu peletler ısıtılır ve çanta veya şişe gibi yeni plastik eşyalar yapmak için kullanılır.)
Dersin Özeti ve Sonraki Adımlar
Tebrikler! Pasif Çatı modülünü başarıyla tamamladın. Bu son derste, önceki derslerin tüm teorik bilgilerini bir araya getirerek IELTS için çok önemli bir pratik beceri kazandın.
Anahtar Çıkarımlar:
- Süreç Anlatımının Formülü: Pasif Çatı + Sıralama İfadeleri.
- Odak Noktası: Süreç anlatımında odak, eylemi yapan kişilerde değil, sürecin adımlarının kendisindedir. Bu nedenle pasif çatı kullanılır.
- Görselden Metne: Bir diyagramdaki
crusher(kırıcı) gibi isimleriis crushed(kırılır) gibi pasif fiillere dönüştürerek metin oluşturulur. - Akıcılık:
First,next,after that,finallygibi çeşitli sıralama kelimeleri kullanarak adımları mantıksal bir sırayla birbirine bağla.
Artık bir süreç diyagramıyla karşılaştığında ne yapacağını tam olarak biliyorsun. Bu beceri, IELTS Writing Task 1'de kendine güvenini önemli ölçüde artıracaktır.
Bir Sonraki Ders:
Bugün bir eylemin ne olduğunu veya bir sürecin nasıl işlediğini anlatmayı öğrendik. Bir sonraki modülde, cümlelerimize daha fazla detay eklemeyi öğreneceğiz. Modül 7: Relative Clauses ile Karmaşık Cümleler Kurma dersinde, who, which, that gibi ifadeler kullanarak insanlar ve nesneler hakkında ek bilgi vermeyi keşfedeceğiz. Bu, cümlelerini daha zengin ve karmaşık hale getirmenin bir sonraki adımı olacak.