Merhaba! Bir önceki modülde, bir eylemin veya sürecin nasıl gerçekleştiğini anlatmak için Pasif Çatı (Passive Voice) kullanmayı öğrendik. Bu beceri, özellikle IELTS Writing Task 1'deki süreç diyagramlarını açıklamak için çok değerlidir.
Bugün, cümlelerimizi bir sonraki seviyeye taşıyacağız. Artık sadece "bir süreç anlatıldı" demek yerine, "süreçte kullanılan malzemeler" veya "süreci yöneten kişi" gibi daha detaylı bilgiler eklemeyi öğreneceğiz. Bu ders, Modül 7: Relative Clauses ile Karmaşık Cümleler Kurma'nın ilk adımıdır. Öğrenme hedefimiz, insanları ve nesneleri tanımlamak için tanımlayıcı sıfat cümleciklerinde (defining relative clauses) 'who', 'which' ve 'that' kullanmaktır. Bu, basit cümleleri birleştirerek daha akıcı ve akademik metinler oluşturma yolunda IELTS hedeflerin için kritik bir adımdır.
1. Relative Clause Nedir ve Neden Önemlidir?
En basit haliyle bir "relative clause" (sıfat cümleciği), bir isim hakkında daha fazla bilgi veren bir cümleciktir. İki basit cümleyi birleştirerek tekrarı önlememizi ve daha karmaşık fikirler ifade etmemizi sağlar.
Şu iki cümleyi düşünün:
- The woman is a doctor. (Kadın bir doktor.)
- The woman lives next door. (Kadın yan dairede yaşıyor.)
Bu iki cümleyi birleştirebiliriz:
- The woman who lives next door is a doctor. (Yan dairede yaşayan kadın bir doktor.)
Burada, "who lives next door" bir relative clause'dur. Bize hangi kadından bahsettiğimizi söyler. Bu bilgi olmasaydı, hangi kadının doktor olduğunu bilemezdik. İşte bu tür gerekli bilgi veren cümleciklere defining relative clause (tanımlayıcı sıfat cümleciği) denir.
Bu konuya hızlı bir giriş yapmak için aşağıdaki kısa videoyu izleyelim.
Relative Clauses (Defining & Non-Defining) | EasyTeaching
EasyTeaching kanalından bu video, relative clause'ların temel mantığını çok basit ve anlaşılır örneklerle açıklıyor. Cümleleri birleştirmek için 'who' ve 'that' kullanımını göstererek konuya harika bir başlangıç yapıyor.
Lütfen videonun başından 02:11'e kadar olan kısmını izle. Konuşmacının iki basit cümleyi nasıl tek bir karmaşık cümlede birleştirdiğine ve 'defining relative clause' kavramını nasıl açıkladığına dikkat et.
2. Temel Zamirler: Who, Which ve That
Defining relative clause oluşturmak için en sık kullanılan üç temel zamir (pronoun) vardır. Kurallar oldukça basittir:
- who: İnsanlar için kullanılır.
- which: Nesneler, hayvanlar ve fikirler için kullanılır.
- that: Hem insanlar hem de nesneler için kullanılabilir (genellikle daha az resmidir).
Bu kuralları ve IELTS bağlamındaki kullanımlarını daha iyi anlamak için aşağıdaki kaynağı okuyalım. Bu makale, IELTS sınavı için özel olarak hazırlandığından hedeflerimizle doğrudan ilişkilidir.
IELTS Grammar: Using That, Who & Which Like a Pro
IDP Qatar tarafından hazırlanan bu makale, 'who', 'which' ve 'that' kullanımını IELTS odaklı bir bakış açısıyla ele alıyor. Özellikle net tabloları ve basit açıklamaları konuyu anlamayı çok kolaylaştırıyor.
Lütfen makaledeki "1. Understanding Relative Clauses" ve "2. How to Use Them Perfectly" başlıkları altındaki bölümleri dikkatlice oku. Her zamirin ('who', 'which', 'that') ne için kullanıldığını ve verilen örnekleri incele.
Okuduğun kaynaktan da anladığın gibi:
- People who study regularly perform better. (Düzenli çalışan insanlar daha iyi performans gösterir.)
- The policy which reduces waste is effective. (Atığı azaltan politika etkilidir.)
- The book that changed my opinion is about climate change. (Fikrimi değiştiren kitap iklim değişikliği hakkında.)
Grafik tasarım geçmişinle, bilgiyi görsel olarak özetlemenin ne kadar güçlü olduğunu bilirsin. Aşağıdaki infografik, bu kuralları harika bir şekilde özetliyor.
Test your understanding!
Boşlukları who, which veya that ile doldur. (Bazı durumlarda birden fazla cevap doğru olabilir.)
- The graphic designer ____ won the award is very talented.
- I need to find the file ____ contains the final version of the logo.
- This is the client ____ I was telling you about yesterday.
Show answer
- The graphic designer who / that won the award is very talented. (Tasarımcı bir insan olduğu için 'who' veya 'that' kullanabiliriz.)
- I need to find the file which / that contains the final version of the logo. (Dosya bir nesne olduğu için 'which' veya 'that' kullanabiliriz.)
- This is the client who / that I was telling you about yesterday. (Müşteri bir insan olduğu için 'who' veya 'that' kullanabiliriz.)
3. Cümleleri Birleştirme Alıştırması
Şimdi bu zamirleri kullanarak basit cümleleri birleştirmeyi deneyelim. Bu, IELTS'te daha karmaşık ve akıcı cümleler kurmanın temelidir.
Örnek 1:
- A man called the office.
- He wanted to speak to you.
- Birleştirilmiş Cümle: The man who called the office wanted to speak to you.
Örnek 2:
- I'm reading a book.
- It was recommended by my teacher.
- Birleştirilmiş Cümle: I'm reading the book which/that was recommended by my teacher.
Bu noktada önemli bir kuralı hatırlamakta fayda var: Relative pronoun (who, which, that), relative clause'un öznesi (subject) ise cümleden atılmaz.
- Doğru: The student who studies every day... (
who,studieseyleminin öznesidir.) - Yanlış: The student
studiesevery day...
Bu konu hakkında daha sonraki derslerimizde detaylı konuşacağız, ancak şimdilik bu temel kuralı bilmek yeterli.
4. IELTS için Pratik ve Yaygın Hatalar
Teoriyi pratiğe dökmenin en iyi yolu, yaygın hataları öğrenmek ve bol bol alıştırma yapmaktır. Az önce incelediğimiz IDP Qatar makalesi bu konuda bize yardımcı olacak.
IELTS Grammar: Using That, Who & Which Like a Pro
Şimdi aynı makaleye geri dönüp pratik alıştırmaları ve yaygın hatalar bölümünü inceleyeceğiz. Bu, öğrendiklerini pekiştirmeni ve IELTS sınavında yapabileceğin olası hatalardan kaçınmanı sağlayacak.
Lütfen makaledeki "3. Activities & Practice" başlığı altındaki "Activity 2: Rewrite & Upgrade" bölümünü ve "4. Common IELTS Mistakes" tablosunu incele. Cümle birleştirme örneklerini ve sık yapılan hataları dikkatle gözden geçir.
En Sık Yapılan Hatalar:
| Hata | Neden Yanlış | Doğrusu |
|---|---|---|
| People which study... | which insanlar için kullanılmaz. |
People who study... |
| The car who is fast... | who nesneler için kullanılmaz. |
The car which/that is fast... |
| The city, that grows fast,... | that virgülle ayrılan (non-defining) cümleciklerde kullanılmaz. |
The city, which grows fast,... |
Bu son hata, bir sonraki dersimizde daha detaylı inceleyeceğimiz 'non-defining clauses' ile ilgili olsa da, şimdiden that zamirinin genellikle virgülle kullanılmadığını bilmek önemlidir.
Final Practice!
Aşağıdaki basit cümleleri, who, which veya that kullanarak tek bir karmaşık cümlede birleştir.
- A policy was introduced by the government. The policy aims to reduce pollution.
- Many tourists visit Istanbul. They are impressed by its history.
- I use an application for my design work. It helps me create vector graphics.
Show answer
- A policy which/that was introduced by the government aims to reduce pollution. (Hükümet tarafından uygulamaya konulan bir politika, kirliliği azaltmayı amaçlamaktadır.)
- Many tourists who/that visit Istanbul are impressed by its history. (İstanbul'u ziyaret eden birçok turist, şehrin tarihinden etkilenir.)
- I use an application which/that helps me create vector graphics for my design work. (Tasarım işim için vektör grafikleri oluşturmama yardımcı olan bir uygulama kullanıyorum.)
Dersin Özeti ve Sonraki Adımlar
Tebrikler! Karmaşık cümleler kurma yolunda çok önemli bir adım attın. Bu derste, cümlelerine daha fazla anlam ve detay katmanın anahtarını öğrendin.
Anahtar Çıkarımlar:
- Defining Relative Clause'lar, bir isim hakkında gerekli bilgiyi verir ve hangi kişi veya nesneden bahsettiğimizi tanımlar.
- İnsanları tanımlamak için who, nesneleri/hayvanları/fikirleri tanımlamak için which kullanırız.
- That, hem insanlar hem de nesneler için kullanılabilen joker bir zamirdir (ancak genellikle virgülle kullanılmaz).
- Bu yapıları kullanmak, basit cümleleri birleştirerek IELTS'te daha yüksek puan almanızı sağlayacak akademik ve akıcı bir yazı stili geliştirmenize yardımcı olur.
Bir Sonraki Ders:
Bugün insanları (who) ve nesneleri (which/that) tanımlamayı öğrendik. Bir sonraki dersimizde, bu becerimizi daha da genişleteceğiz ve yerleri tanımlamak için where ve zamanları tanımlamak için when kullanmayı öğreneceğiz. Böylece cümlelerimize "nerede" ve "ne zaman" katmanlarını da ekleyebileceğiz.