Merhaba! 8. Modülümüzün dördüncü dersine hoş geldiniz.
Önceki dersimizde, birinin söylediği düz ifadeleri (statements) dolaylı anlatımla (Reported Speech) nasıl aktaracağımızı öğrendik. Raporlama fiillerini (say, told), zamir değişikliklerini ve en önemlisi, fiil zamanını bir derece geçmişe alma kuralını (backshifting) ele aldık.
Bugünkü dersimizde, bu bilgilerin üzerine inşa ederek Reported Speech konusunu bir adım daha ileri taşıyacağız. Bu dersin öğrenme hedefi, soruları if/whether ve soru kelimeleri (what, where, when vb.) kullanarak doğru bir şekilde raporlamaktır. Örneğin, "Nereye gidiyorsun?" diye soran birinin sorusunu başkasına "Nereye gittiğimi sordu" şeklinde nasıl aktaracağımızı öğreneceğiz. Bu beceri, hem günlük konuşmalarda hem de IELTS sınavının dinleme ve konuşma bölümlerinde karşınıza çıkacak diyalogları anlamak ve aktarmak için çok önemlidir.
1. Dolaylı Anlatımda Soruların Temelleri
Düz cümleleri raporlarken öğrendiğimiz temel kurallar (zamir değişikliği, zamanı geri alma) sorular için de geçerlidir. Ancak en önemli fark, cümle yapısındadır. Dolaylı anlatımda bir soruyu aktardığımızda, cümle artık soru formunda olmaz; düz bir ifade (statement) yapısına dönüşür.
İngilizcede iki ana soru tipi vardır ve her birini farklı şekilde raporlarız:
- Yes/No Questions (Evet/Hayır Soruları): Cevabı "evet" veya "hayır" olan sorulardır. (Örn: Are you busy?, Do you like coffee?)
- WH-Questions (Soru Kelimeli Sorular):
What,where,when,who,why,howgibi soru kelimeleriyle başlayan sorulardır. (Örn: Where do you live?, What is your name?)
Şimdi bu iki türün nasıl raporlandığını ayrı ayrı inceleyelim.
2. Yes/No Sorularını Raporlama: if ve whether
Cevabı evet veya hayır olan bir soruyu raporlarken, cümleye if veya whether kelimelerinden birini ekleriz. if daha yaygın kullanılır.
En önemli kural şudur: Soru yapısını düz cümle yapısına çeviririz. Yani, yardımcı fiil (do, does, are, is) ile öznenin yeri değişmez, özne başa gelir.
-
Direct Question: "Are you a graphic designer?"
-
Reported Question: He asked if I was a graphic designer. (He asked was I... DEĞİL)
-
Direct Question: "Do you work from home?"
-
Reported Question: She asked if I worked from home. (
doyardımcı fiili kalkar ve ana fiil geçmiş zamana dönüşür.)
Bu konuyu netleştirmek için aşağıdaki kısa videoyu izleyelim.
Intermediate English #20: Reported Questions | Easy English at Home
Easy English at Home kanalından gelen bu video, evet/hayır sorularının 'if' veya 'whether' kullanılarak nasıl dolaylı anlatıma çevrildiğini basit ve anlaşılır örneklerle gösteriyor.
Lütfen videonun 00:42 ile 01:20 arasındaki bölümünü izleyin. 'Are you married?' ve 'Do you have any children?' sorularının 'He asked if...' şeklinde nasıl dönüştüğüne ve cümle yapısının nasıl değiştiğine odaklanın.
3. WH- Sorularını Raporlama: Soru Kelimeleri
What, where, when gibi soru kelimeleriyle başlayan soruları raporlamak daha da basittir. if veya whether kullanmak yerine, orijinal soru kelimesini cümlenin başında tutarız.
Yes/No sorularında olduğu gibi, burada da en önemli kural cümle yapısını soru formundan düz ifade formuna çevirmektir.
-
Direct Question: "Where do you live?"
-
Reported Question: He asked where I lived. (He asked where do I live... DEĞİL)
-
Direct Question: "What are you doing?"
-
Reported Question: She asked what I was doing.
Şimdi, az önce izlediğimiz videonun devamını izleyerek bu kuralın örneklerini görelim.
Intermediate English #20: Reported Questions | Easy English at Home
Videonun bu bölümü, WH- sorularının dolaylı anlatıma nasıl çevrildiğini gösteriyor. Orijinal soru kelimesinin korunduğuna ve cümlenin geri kalanının nasıl düz bir yapıya dönüştüğüne dikkat edin.
Lütfen videonun 01:20 ile 02:23 arasındaki bölümünü izleyin. 'Where do you live?' ve 'What did you study?' gibi soruların raporlanırken cümle yapısının nasıl değiştiğini gözlemleyin.
4. Kuralların Özeti ve Görsel Hafıza Tekniği
Şimdiye kadar öğrendiklerimizi özetleyelim:
- Raporlama Fiili: Genellikle
askkullanılır. - Cümle Yapısı: Her zaman soru yapısından düz cümle yapısına geçer (Özne + Fiil).
- Yes/No Soruları:
ifveyawhetherkullanılır. - WH- Soruları: Orijinal soru kelimesi (
what,wherevb.) kullanılır. - Diğer Kurallar: Önceki derste öğrendiğimiz zamir değişikliği ve zamanı geri alma (
backshifting) kuralları aynen geçerlidir.
Bir grafik tasarımcı olarak görsel özetleri faydalı bulabilirsiniz. Aşağıdaki infografik, bu kuralları çok net bir şekilde özetliyor. Özellikle 3. ve 4. maddeler bugünkü dersimizle doğrudan ilgili.

Kuralları pekiştirmek için, IELTS'in resmi ortaklarından IDP tarafından hazırlanan aşağıdaki metni inceleyebilirsiniz. Bu, öğrendiklerinizi IELTS formatı bağlamında görmenize yardımcı olacaktır.
Reported Speech: Questions, Rules, Examples - IDP IELTS India
IDP'nin hazırladığı bu metin, öğrendiğimiz kuralları resmi bir dille özetliyor ve IELTS hazırlığınız için konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Lütfen sayfadaki '1. Yes/no questions' ve '2. Questions with a question word' başlıkları altındaki açıklamaları ve örnekleri inceleyin. Her iki soru türü için de cümle yapısının nasıl düz bir ifadeye dönüştüğüne dikkat edin.
Test your understanding!
Aşağıdaki doğrudan soruyu dolaylı anlatıma çevirin.
Direct Question: The interviewer asked me, "Why do you want this job?"
Hangi adımları izlemelisiniz?
- Bu bir Yes/No sorusu mu, WH- sorusu mu?
- Hangi kelimeyle başlamalı? (
ifmi, soru kelimesi mi?) - Cümle yapısı nasıl olmalı? (Soru mu, düz cümle mi?)
- Fiil zamanı ve zamirler nasıl değişmeli?
Show answer
Reported Question: The interviewer asked me why I wanted that job.
- Bu bir WH- sorusu olduğu için
whyile başladık. youzamiriIolarak değişti.do you want(Present Simple soru yapısı),wanted(Past Simple düz cümle yapısı) olarak değişti.this jobifadesithat jobolarak değişti.
5. Pratik Zamanı
Şimdi öğrendiklerimizi uygulamalı olarak pekiştirelim. Aşağıdaki videoda, bir sunucu iş görüşmesinde sorulan soruları tek tek dolaylı anlatıma çeviriyor. Bu, kuralların pratikte nasıl işlediğini görmek için harika bir alıştırmadır.
Intermediate English #20: Reported Questions | Easy English at Home
Bu videodaki sunucu, bir iş görüşmesinde sorulan soruları dolaylı anlatıma çeviriyor. Siz de ondan önce kendiniz çevirmeye çalışarak bilginizi test edebilirsiniz.
Videonun 03:54 ile 07:30 arasındaki 'practice' bölümünü izleyin. Her doğrudan soru gösterildiğinde videoyu duraklatın, kendi dolaylı cümlenizi kurun ve ardından sunucunun cevabıyla karşılaştırın.
Dersin Özeti ve Sonraki Adımlar
Bugünkü dersimizde, Reported Speech konusundaki en önemli adımlardan birini tamamladık ve soruları nasıl raporlayacağımızı öğrendik.
Anahtar Çıkarımlar:
- İki Soru Tipi, İki Kural: Evet/Hayır sorularını
ifveyawhetherile, WH- sorularını ise kendi soru kelimeleriyle (what,wherevb.) raporlarız. - En Önemli Kural: Raporlanan soru, daima düz bir cümle (statement) yapısına döner. Soru formatı korunmaz.
- Temel Kurallar Devam Eder: Zamirleri değiştirme ve zamanı bir derece geçmişe alma (
backshifting) kuralları, düz cümlelerde olduğu gibi sorular için de geçerlidir.
Bir Sonraki Ders:
Bir sonraki dersimizde gramer yapılarından biraz uzaklaşıp kelime dağarcığımızı güçlendirmeye odaklanacağız. Konumuz, İngilizcede çok yaygın olan ve özellikle konuşma dilinde sıkça kullanılan "phrasal verbs" (deyimsel fiiller) olacak. look for, give up, get on gibi fiillerin anlamlarını ve cümle içinde nasıl kullanıldıklarını öğreneceğiz. Bu, hem IELTS konuşma ve dinleme bölümlerinde hem de günlük İngilizcede anlama ve ifade yeteneğinizi artıracaktır.