Merhaba! IELTS Hazırlık Kursumuzun 10. Modülünün ikinci dersine hoş geldiniz.
Bir önceki dersimizde, bir metnin ana fikrini hızlıca anlamak için skimming (göz atma) tekniğini öğrendik. Bu, bir ormanın genel görünümünü tepeden görmek gibiydi. Bugün ise, o ormanın içindeki belirli bir ağacı, çiçeği veya yolu bulmaya odaklanacağız. Bu teknik, scanning (tarama) olarak adlandırılır.
Bugünkü öğrenme hedefimiz, bir metin içinde isimler, tarihler veya sayılar gibi belirli bilgileri bulmak için "scanning" (tarama) tekniğini uygulamaktır. Skimming ile birlikte scanning, IELTS Reading sınavında zamanınızı yönetmek ve soruları verimli bir şekilde yanıtlamak için sahip olacağınız en güçlü araçlardan biridir.
1. Skimming ve Scanning Arasındaki Fark
İşe bu iki önemli tekniği birbirinden ayırarak başlayalım. Bir önceki derste öğrendiğimiz gibi, skimming genel bir anlayış elde etmek içindir. Scanning ise belirli bir detayı avlamak içindir.
Grafik tasarım geçmişinizle, bu durumu bir projeye yaklaşımınıza benzetebilirsiniz:
- Skimming: Bir dergi sayfasının genel düzenine, renk paletine ve ana başlıklarına hızlıca göz atarak temanın ne olduğunu anlamak.
- Scanning: Aynı dergi sayfasında belirli bir fotoğrafçının adını veya bir ürünün fiyatını bulmak için metni hızla taramak.
Aşağıdaki görsel bu farkı çok güzel özetliyor:

2. Scanning Nedir ve Nasıl Yapılır?
Scanning, bir metni anlamak için değil, yalnızca aradığınız spesifik bilgiyi (bir anahtar kelime, tarih, isim, sayı vb.) bulmak için gözlerinizi metin üzerinde hızla gezdirdiğiniz bir tekniktir.
IELTS'te Boşluk Doldurma (Fill in the blanks), Özet Tamamlama (Summary completion) ve Kısa Cevaplı Sorular (Short answer questions) gibi birçok soru türü doğrudan scanning becerisi gerektirir.
Peki, etkili bir şekilde nasıl "scan" yaparız? Süreç genellikle şu adımları içerir:
- Anahtar Kelimeleri Belirleyin: Cevaplamaya çalıştığınız sorudaki en önemli kelimeleri (isim, tarih, yer, özel bir terim) belirleyin. Bunlar sizin "avlayacağınız" hedeflerdir.
- Eşanlamlıları (Synonyms) Düşünün: Unutmayın, IELTS metinleri genellikle sorudaki kelimenin aynısını değil, eşanlamlısını veya farklı bir şekilde ifade edilmiş halini kullanır. Örneğin, soru "reduce" (azaltmak) diyorsa, metinde "decrease" veya "cut down" geçebilir.
- Metni Hızla Tarayın: Gözlerinizi metin üzerinde, bir "S" veya "Z" harfi çizer gibi hızla gezdirin. Her kelimeyi okumayın. Sadece anahtar kelimenizi veya ona benzeyen bir kelimeyi arayın.
- Bulunca Yavaşlayın ve Okuyun: Aradığınız kelimeyi veya ifadeyi bulduğunuzda durun. O cümlenin tamamını ve gerekirse bir önceki ve sonraki cümleyi dikkatlice okuyarak sorunun cevabını bulun.
Bu adımları daha iyi anlamak için Melbourne Üniversitesi tarafından hazırlanan kısa videoyu izleyelim.
Academic Skills kanalının "Reading Strategy: Scanning" başlıklı bu videosu, scanning tekniğinin ne olduğunu ve adımlarını akademik bir bakış açısıyla açıklıyor.
Lütfen videonun ilk 1 dakika 35 saniyesini (00:00 - 01:35) izleyin. Şu noktalara odaklanın: Scanning tekniğinin hangi amaçlarla kullanıldığı (spesifik bilgileri hızlıca bulmak). Etkili bir scanning için izlenmesi gereken adımlar (amacını belirle, metni tara, bulduğun yerin etrafını oku).
3. Haydi Pratik Yapalım!
Teoriyi pratiğe dökme zamanı. Scanning, yaparak öğrenilen bir beceridir.
Isınma Turu: Hızlı Kelime Avı
Aşağıdaki video bölümü, size çok hızlı bir scanning alıştırması sunacak. Amaç, metni anlamak değil, sadece verilen kelimeyi olabildiğince çabuk bulmak.
3 Essential IELTS Reading Strategies
E2 IELTS kanalının "3 Essential IELTS Reading Strategies" videosu, scanning becerisini test etmek için harika ve hızlı bir alıştırma içeriyor.
Lütfen videonun 07:03 - 09:17 arasındaki bölümünü izleyin. Konuşmacı önce "scanning" tekniğini bir avcının hedefini aramasına benzeterek açıklıyor. Ardından, sizden metinde önce "Canada" kelimesini, sonra da "herbicides" kelimesini bulmanızı isteyecek. Ne kadar hızlı bulabildiğinizi test edin!
Bu alıştırma, gözlerinizi belirli bir kelimeyi aramaya nasıl odaklayacağınız konusunda iyi bir başlangıçtır.
Rehberli Pratik: Bir IELTS Sorusunu Çözmek
Şimdi, bu tekniği gerçek bir IELTS tarzı soruyu çözmek için nasıl kullanacağımıza bakalım. Aşağıdaki kaynak, scanning sürecini adım adım gösteren harika bir örnek içeriyor.
IELTS Reading Skills: Skimming & Scanning
IELTS Deal web sitesindeki bu kaynak, scanning tekniğini "avcı modeli" ile açıklıyor ve gerçek bir metin üzerinde nasıl uygulanacağını gösteriyor.
Lütfen bağlantıyı açın ve sayfada "You need to locate the KEYWORDS for question no. 7 first." başlığını bulun. Bu bölüm, "Bringing cinnamon to Europe" metni ile ilgili 7. soruyu çözmek için scanning tekniğinin nasıl kullanıldığını adım adım anlatıyor. Yazarın, sorudaki "added to" ve "biblical times" anahtar kelimelerini metinde nasıl bulduğunu ve cevaba nasıl ulaştığını dikkatlice inceleyin.
Gördüğünüz gibi, doğru anahtar kelimeleri belirleyip metni taradığınızda, cevabın olduğu bölüme doğrudan ulaşabilir ve tüm metni okuma zahmetinden kurtulabilirsiniz.
Test your understanding!
Bir metinde "What year was the university founded?" (Üniversite hangi yıl kuruldu?) sorusunun cevabını arıyorsunuz. Scanning yaparken gözleriniz öncelikli olarak neyi aramalı?
- "founded" kelimesinin eşanlamlılarını.
- Dört haneli sayıları (yani tarihleri).
- "university" kelimesinin geçtiği her yeri.
Show answer
Doğru cevap 2'dir. "Hangi yıl" sorusu, cevabın bir tarih olacağını açıkça belirtir. Metni dört haneli sayılar için taramak, cevabı bulmanın en hızlı yoludur. "University" kelimesi metinde birçok kez geçebilir ve sizi yavaşlatabilir.

4. Skimming ve Scanning'i Birlikte Kullanmak
IELTS Reading sınavında bu iki teknik genellikle birlikte kullanılır ve birbirini tamamlar. Tipik bir strateji şöyledir:
- Skim (Göz At): Metnin genel konusunu ve yapısını anlamak için 1-2 dakika boyunca metne hızla göz atın. Bu, hangi paragrafın ne hakkında olduğu konusunda size bir fikir verir.
- Read the Questions (Soruları Oku): Soruları dikkatlice okuyun ve cevaplamak için ne tür bir bilgiye ihtiyacınız olduğunu anlayın.
- Scan (Tara): Sorulardaki anahtar kelimeleri kullanarak, cevabın bulunabileceği ilgili paragrafı veya cümleyi metin içinde hızla bulun.
- Read Carefully (Dikkatlice Oku): Anahtar kelimeyi bulduğunuz bölümü dikkatlice okuyarak soruyu yanıtlayın.
Şimdi, bu birleşik stratejinin gerçek IELTS soruları üzerinde nasıl işlediğini görelim.
3 Essential IELTS Reading Strategies
Daha önce ısınma için kullandığımız E2 IELTS videosunun bu bölümü, skimming, scanning ve dikkatli okuma stratejilerini birleştirerek "Yes/No/Not Given" sorularının nasıl çözüldüğünü gösteriyor.
Lütfen videonun 12:46 - 17:31 arasındaki bölümünü izleyin. Konuşmacının her soru için: Önce sorudaki anahtar kelimeleri (örneğin, bir isim veya tarih) nasıl belirlediğini, Sonra bu kelimeleri metinde bulmak için nasıl scanning yaptığını, Ve son olarak, doğru bölümü bulduktan sonra cevabı doğrulamak için nasıl dikkatlice okuduğunu gözlemleyin.
Bu entegre yaklaşım, IELTS Reading bölümünde hem hızlı hem de doğru olmanın anahtarıdır.
Dersin Özeti ve Sonraki Adımlar
Bugünkü dersimizde, IELTS Reading için hayati önem taşıyan scanning (tarama) tekniğini derinlemesine inceledik.
Anahtar Çıkarımlar:
- Scanning, detay bulmak içindir: Bir metindeki isim, tarih, sayı gibi spesifik bilgileri hızla bulma tekniğidir.
- Süreç anahtar kelimelerle başlar: Sorudaki anahtar kelimeleri ve olası eşanlamlılarını belirlemek, tarama sürecinin ilk ve en önemli adımıdır.
- Gözlerinizi eğitin: Scanning, her kelimeyi okumak yerine, metnin üzerinde göz gezdirerek belirli hedefleri aramayı gerektirir.
- Skimming ile birlikte güçlüdür: Bu iki teknik birlikte kullanıldığında, IELTS Reading metinlerini hızlı ve etkili bir şekilde analiz etmek için eksiksiz bir strateji oluşturur.
Bir Sonraki Ders:
Reading becerilerimize güçlü bir başlangıç yaptık. Bir sonraki dersimizde, rotamızı IELTS Writing Task 1'e çevireceğiz. Bu bölümde sizden bir grafiği, tabloyu veya diyagramı analiz edip özetlemeniz istenir. Bir sonraki dersimizin hedefi, bir IELTS Writing Task 1 sorusunun (grafik, tablo, diyagram) yapısını analiz etmek olacak. Bir grafik tasarımcı olarak, görsel verileri yorumlama yeteneğiniz bu bölümde size büyük bir avantaj sağlayacaktır