Merhaba! Önceki derslerimizde edilgen çatının (passive voice) ne olduğunu ve farklı zaman kiplerinde (is built, was built, has been built, must be built) nasıl oluşturulduğunu öğrendik. Odağı eylemi yapandan alıp eylemin kendisine veya sonucuna kaydırmanın önemini kavradık.
Bugünkü dersimizde, bu bilgiyi kullanarak çok önemli bir beceri kazanacağız: aktif bir cümleyi, adım adım pasif bir cümleye dönüştürmek. Özellikle, eylemi kimin yaptığını belirtmek istediğimizde by edatını nasıl ve ne zaman kullanacağımızı öğreneceğiz. Bu, "Mona Lisa, Leonardo da Vinci tarafından yapıldı" gibi cümleler kurarak ifadelerimize netlik ve zenginlik katmamızı sağlayacak.
Bu dersin sonunda, herhangi bir aktif cümleyi analiz edip, anlamını koruyarak pasif forma dönüştürebilecek ve eylemi yapan kişiyi (yani 'agent') cümleye doğru bir şekilde dahil edebileceksin.
1. Yapısal Dönüşüm: Aktif'ten Pasif'e
Öncelikle, aktif ve pasif cümleler arasındaki temel yapısal farkı görsel olarak anlamak çok önemlidir. Grafik tasarım geçmişinle, yapısal şemaların karmaşık bilgiyi ne kadar basitleştirebildiğini iyi bilirsin.
- Aktif Cümle: Özne + Fiil + Nesne
- Örnek:
Paco+eats+apples. (Paco elma yer.)
- Örnek:
- Pasif Cümle: Nesne + Yardımcı Fiil (be) + Fiil (V3) +
by+ Özne (Agent)- Örnek:
Apples+are eaten+by Paco. (Elmalar Paco tarafından yenir.)
- Örnek:
Aşağıdaki görsel, bu dönüşümü oklar yardımıyla çok net bir şekilde göstermektedir.

2. Dönüşüm Kuralları: Adım Adım Cümle Kurma
Bir cümleyi aktif çatıdan pasif çatıya dönüştürmek, belirli kuralları takip eden sistematik bir süreçtir. Bu kuralları anladığında, her türlü cümleyi kolayca dönüştürebilirsin.
Bu dönüşümün temel mantığını kavramak için aşağıdaki kısa videoyu izleyerek başlayalım.
Grammar for IELTS: Active and Passive Voice
Learn With Sam And Ash kanalından bu video, basit bir aktif cümlenin nasıl pasife dönüştürüldüğünü ve bu süreçteki temel kuralları (fiilin 3. hali ve 'by' kullanımı) net bir şekilde açıklıyor.
Lütfen videonun 06:13 - 07:40 arasındaki bölümünü izle. 'She eats Apple' cümlesinin 'The Apple is eaten by her' cümlesine nasıl dönüştüğüne ve bu sırada hangi iki ana kuralın uygulandığına odaklan.
Videonun da özetlediği gibi, bu dönüşüm aslında 6 adımdan oluşan bir reçete gibidir. Şimdi bu adımları daha detaylı inceleyelim:
- Analiz Et: Aktif cümlenin öznesini (subject), fiilini (verb) ve nesnesini (object) belirle.
- Örnek:
The children(özne)ate(fiil)the cake(nesne).
- Örnek:
- Yer Değiştir: Aktif cümlenin nesnesini al ve pasif cümlenin başına koyarak yeni özne yap.
- Örnek:
The cake...
- Örnek:
- Zamanı Belirle: Aktif cümlenin fiilinin zamanını (tense) tespit et. Bu çok önemli!
- Örnek:
atefiili Geçmiş Zaman (Past Simple).
- Örnek:
- 'be' Fiilini Çekimle:
beyardımcı fiilini, 3. adımda belirlediğin zamana göre çekimle.- Örnek: Geçmiş zamanda 'be' fiili
wasveyawereolur. Yeni öznemiz 'The cake' tekil olduğu içinwaskullanırız. Cümlemiz:The cake was...
- Örnek: Geçmiş zamanda 'be' fiili
- Fiilin 3. Halini (V3) Ekle: Aktif cümlenin ana fiilini Past Participle (V3) haline getir ve
befiilinden sonra ekle.- Örnek:
eatfiilinin 3. halieaten'dır. Cümlemiz:The cake was eaten...
- Örnek:
- Agent'ı (Eylemi Yapanı) Ekle: Aktif cümlenin orijinal öznesini, cümlenin sonuna
byedatıyla birlikte ekle.- Örnek:
... by the children. - Sonuç:
The cake was eaten by the children.
- Örnek:
Bu 6 adımlı süreci daha fazla örnekle pekiştirmek için aşağıdaki videoyu izlemeni öneririm. Konuşmacı bu adımları çok anlaşılır bir şekilde açıklıyor.
How to use the Passive Voice 😅 English Grammar Lesson
mmmEnglish kanalından bu video, aktif bir cümleyi pasife dönüştürmenin 6 adımını detaylı bir şekilde gösteriyor. Bu, bugünkü dersimizin ana iskeletini oluşturuyor.
Lütfen videonun 05:46 - 08:52 arasındaki bölümünü dikkatlice izle. Konuşmacının 'The children ate the cake' örneği üzerinden 6 adımı nasıl uyguladığına odaklan. Adım 6'da, eylemi yapan kişiyi ('the children') cümlenin sonuna 'by' ile nasıl eklediğini gösteren kısım, öğrenme hedefimiz için kilit noktadır.
3. "Agent" ve by Kullanımı
Pasif cümlelerde eylemi yapan kişiye veya şeye "agent" denir. Eğer bu "agent" biliniyorsa ve cümlede belirtilmesi önemliyse, cümlenin sonuna by edatı ile eklenir.
Passive Voice - English Grammar Rules
Ginger Software'in bu makalesi, pasif çatıdaki 'agent' kavramını çok net bir şekilde açıklıyor.
Lütfen sayfadaki "The passive agent" başlığı altındaki bölümü oku. 'The Mona Lisa was painted by Leonardo Da Vinci' örneğinin, eylemi kimin yaptığını belirtmenin neden önemli olabileceğini nasıl gösterdiğine dikkat et.
Önceki derslerde öğrendiğimiz gibi, bazen agent'ı belirtmeyiz. Bunun nedenleri şunlar olabilir:
- Kim olduğu bilinmiyor: My car was stolen. (Arabam çalındı. Kimin çaldığını bilmiyoruz.)
- Kim olduğu önemsiz: The road is being repaired. (Yol tamir ediliyor. Kimin tamir ettiği detay.)
- Kim olduğu çok bariz: The suspect was arrested. (Şüpheli tutuklandı. Polisin tutukladığı açık.)
Bugünkü konumuz ise agent'ı belirttiğimiz durumlar. Aşağıdaki tablo, farklı zaman kiplerindeki dönüşümleri by + agent kullanımıyla birlikte harika bir şekilde özetliyor.

Test your understanding!
Aşağıdaki aktif cümleleri, öğrendiğin 6 adımlı yöntemi kullanarak pasif hale getir. Agent'ı `by` ile eklemeyi unutma.- The teacher explains the rules. (Present Simple)
- Someone has broken the window. (Present Perfect)
- The company will launch a new product next year. (Future Simple)
Show answer
- The rules are explained by the teacher.
- The window has been broken by someone.
- A new product will be launched by the company next year.
4. IELTS için Pratik
IELTS'te, özellikle Writing Task 1'de süreçleri anlatırken veya Task 2'de akademik bir dil kullanırken pasif çatıya sıkça başvurulur. Bu nedenle, aktiften pasife dönüşüm pratiği yapmak çok önemlidir.
Aşağıdaki kaynak, IELTS'e hazırlık için özel olarak tasarlanmış ve bu konuyu pekiştirmen için harika bir alıştırma içeriyor.
Passive Voice for IELTS Processes
IELTS Buddy sitesindeki bu kaynak, pasif çatının kurallarını özetliyor ve bir alıştırma sunuyor.
Lütfen önce "Passive Voice Rules" başlığı altındaki üç adımlı kuralı tekrar oku. Ardından sayfanın altındaki "Passive Quiz" bölümüne git. ÖNEMLİ: Alıştırmadaki talimat, 'by...' kısmını eklememenizi söylüyor. Ancak bizim bugünkü hedefimiz tam olarak bu olduğu için, sen bu talimatı görmezden gel ve mümkün olan her cümlede 'by' ile agent'ı ekleyerek cevaplarını yaz. Örneğin, "I have read the book" için cevap "The book has been read by me" olmalıdır.
Dersin Özeti ve Sonraki Adımlar
Bugünkü dersimizde, aktif bir cümleyi pasif bir cümleye dönüştürmenin sistematik yöntemini öğrendik.
Anahtar Çıkarımlar:
- Dönüşüm Formülü: Aktif cümlenin nesnesi yeni özne olur, fiil
be + V3formuna dönüşür ve orijinal öznebyile sona eklenir. - 6 Adımlı Süreç: Analiz et, yer değiştir, zamanı belirle, 'be' fiilini çekimle, fiilin 3. halini ekle ve
by+ agent'ı ekle. - "Agent" ve
by: Eylemi yapan kişi veya şey (agent), pasif cümlede önemliysebyedatıyla belirtilir. Bu, cümleye daha fazla bilgi katmanı sağlar.
Bu beceri, cümlelerine çeşitlilik katmana ve IELTS'te gereken esnek ve akademik dil kullanımına ulaşmana yardımcı olacaktır. Özellikle bir sürecin kim tarafından yapıldığını (The bricks are transported by a lorry) veya bir buluşun kime ait olduğunu (The telephone was invented by Alexander Graham Bell) belirtmen gereken durumlarda bu yapıyı kullanacaksın.
Bir Sonraki Ders:
Pasif çatı modülümüzün son dersinde, öğrendiğimiz tüm bu bilgileri bir araya getireceğiz. Pasif çatının ne zaman kullanılması gerektiğini (süreç anlatımı, agent'ın bilinmemesi vb.) daha derinlemesine inceleyecek ve hangi durumlarda aktif çatının daha iyi bir seçenek olduğunu tartışacağız. Bu, doğru gramer yapısını doğru bağlamda seçme becerini geliştirecektir.