Merhaba! Önceki dersimizde pasif çatının (passive voice) "neden" kullanıldığını ve bir cümlenin odağını nasıl değiştirdiğini öğrendik. Eylemi yapan kişiden çok, eylemin kendisine veya sonucuna odaklanmak istediğimizde bu yapının ne kadar güçlü bir araç olduğunu gördük.
Bugün, bu temel bilginin üzerine inşa ederek pasif çatının "nasıl" oluşturulduğunu öğrenmeye başlayacağız. Bu dersin öğrenme hedefi, en sık kullanılan iki zaman kipinde pasif yapıyı kurmaktır: Geniş Zamanda ('is/are built') ve Geçmiş Zamanda ('was/were built') pasif cümleler oluşturmak. Bu, özellikle IELTS'te süreçleri, olayları ve genel gerçekleri açıklarken kullanacağın temel bir beceridir.
1. Pasif Çatının Temel Formülü
Önceki dersten hatırlayacağın gibi, pasif cümlelerde odak, eylemden etkilenen varlıktır. Bu yapıyı oluşturmanın temel bir formülü vardır ve bu formül tüm zaman kiplerinde geçerlidir:
BE FİİLİ + FİİLİN 3. HALİ (PAST PARTICIPLE / V3)
befiili: Cümlenin zamanına göre çekimlenir. Geniş zamandaam/is/are, geçmiş zamanda isewas/wereolur.- Past Participle (V3): Bu, fiilin üçüncü halidir. Düzenli fiillerde sonuna
-edtakısı gelir (örneğin, design -> designed), düzensiz fiillerde ise form değişir (örneğin, build -> built, make -> made). Bu yapı sana 3. Modül'deki Present Perfect konusundan tanıdık gelecektir.
Aşağıdaki görsel, bu dersin ana konusunu, yani Geniş Zaman ve Geçmiş Zaman'daki pasif yapıları, formülleri ve örnekleriyle harika bir şekilde özetliyor. Ders boyunca bu şemayı bir yol haritası gibi düşünebilirsin.

2. Geniş Zaman Pasif (Present Simple Passive)
Genel geçer gerçeklerden, alışkanlıklardan veya bir sürecin adımlarından bahsederken Geniş Zaman Pasif yapısını kullanırız. Odak, eylemin düzenli olarak kime veya neye yapıldığıdır.
Formül: Özne + am / is / are + Fiilin 3. Hali (V3)
-
Active: They grow coffee in Brazil. (Brezilya'da kahve yetiştirirler.)
- Odak: Kahveyi yetiştiren "onlar".
-
Passive: Coffee is grown in Brazil. (Brezilya'da kahve yetiştirilir.)
- Odak: "Kahve". Kimin yetiştirdiği önemli değil.
-
Active: The company manufactures these parts in Germany. (Şirket bu parçaları Almanya'da üretir.)
-
Passive: These parts are manufactured in Germany. (Bu parçalar Almanya'da üretilir.)
Şimdi aşağıdaki kısa kaynağı inceleyerek bu yapıyı pekiştirelim.
Present and past simple passive: be + past participle
Test-English.com sitesindeki bu kaynak, aktif ve pasif cümleler arasındaki farkı basit ve net örneklerle gösteriyor.
Lütfen sayfadaki "Active sentences vs passive sentences" başlığı altındaki "Present simple" bölümünü oku. Aktif cümlenin nasıl pasif cümleye dönüştüğüne ve cümlenin odağının nasıl "somebody" (birisi) yerine "the classroom" (sınıf) üzerine kaydığına dikkat et.
3. Geçmiş Zaman Pasif (Past Simple Passive)
Geçmişte tamamlanmış bir eylemden bahsederken, eylemi kimin yaptığından çok eylemin sonucunu vurgulamak istediğimizde Geçmiş Zaman Pasif yapısını kullanırız.
Formül: Özne + was / were + Fiilin 3. Hali (V3)
-
Active: Leonardo da Vinci painted the Mona Lisa. (Mona Lisa'yı Leonardo da Vinci yaptı.)
-
Passive: The Mona Lisa was painted by Leonardo da Vinci. (Mona Lisa, Leonardo da Vinci tarafından yapıldı.)
- Odak: "Mona Lisa". Sanatçıyı belirtmek istersek
bykelimesini kullanırız.
- Odak: "Mona Lisa". Sanatçıyı belirtmek istersek
-
Active: They built this bridge in 1980. (Bu köprüyü 1980'de inşa ettiler.)
-
Passive: This bridge was built in 1980. (Bu köprü 1980'de inşa edildi.)
Aktif bir cümleyi pasif bir cümleye dönüştürmenin adımlarını anlamak, bu yapıyı kavramanı çok kolaylaştıracaktır. Aşağıdaki video, bu süreci adım adım ve çok net bir şekilde açıklıyor.
How to use the Passive Voice 😅 English Grammar Lesson
mmmEnglish kanalından Emma, bu videoda aktif bir cümleyi pasife dönüştürmenin 6 adımını geçmiş zaman üzerinden anlatıyor. Bu yöntem, konunun mantığını kavramak için çok etkilidir.
Videonun 05:46 - 08:52 arasındaki bölümünü izle. Konuşmacının "The children ate the cake" cümlesini "The cake was eaten by the children" cümlesine dönüştürürken izlediği 6 adımı dikkatlice takip et. Özellikle fiil zamanını belirleme (adım 3) ve be fiilini o zamana göre çekimleme (adım 4) kısımlarına odaklan.
Test your understanding!
Aşağıdaki aktif cümleleri, öğrendiğin formülleri kullanarak pasif hale getirmeye çalış.- Somebody cleans this room every day. (Present Simple)
- Shakespeare wrote 'Hamlet'. (Past Simple)
Show answer
- This room is cleaned every day.
- 'Hamlet' was written by Shakespeare.
4. Yapıları Karşılaştırma ve Pekiştirme
İki yapıyı yan yana görmek, aralarındaki farkı ve ortak mantığı anlamana yardımcı olur. Aşağıdaki kaynak, farklı zaman kiplerindeki pasif yapıları bir tablo halinde sunuyor. Bu, senin gibi görsel öğrenme eğilimi olan biri için çok faydalı olacaktır.
Passive Voice for IELTS Processes
IELTS Buddy sitesindeki bu kaynak, farklı zaman kiplerinde aktif ve pasif cümlelerin nasıl dönüştüğünü gösteren harika bir tablo içeriyor.
Lütfen "With Differing Tenses" başlığı altındaki tabloya odaklan. Sadece "Present" ve "Past" satırlarını incele. Aktif cümledeki fiilin (eat/ate) pasif cümlede nasıl is eaten ve was eaten formlarına dönüştüğüne dikkat et.
Son olarak, her iki yapının da temel formülünü tekrar etmek için aşağıdaki kısa video klipleri izleyebilirsin. Bu klipler, konuyu net ve öz bir şekilde özetliyor.
The Passive Voice – Grammar & Verb Tenses
Ellii kanalından bu kısa video, Geniş Zaman ve Geçmiş Zaman Pasif yapılarının nasıl kurulduğunu gösteriyor.
Önce 05:03 - 05:19 arasını izleyerek Geniş Zaman Pasif (am/is/are + made) yapısını gör. Ardından 05:39 - 05:53 arasını izleyerek Geçmiş Zaman Pasif (was/were + made) yapısını tekrar et.
Bu yapıları öğrenmek, özellikle IELTS Writing Task 1'de bir süreci (örneğin kahvenin nasıl üretildiği) veya bir grafikteki geçmiş verileri (örneğin satışların nasıl etkilendiği) anlatırken sana büyük avantaj sağlayacaktır.
- First, the coffee beans are picked by hand. (Önce, kahve çekirdekleri elle toplanır.)
- Sales were increased by 15% in the last quarter. (Satışlar geçen çeyrekte %15 artırıldı.)
Dersin Özeti ve Sonraki Adımlar
Bugünkü dersimizde, pasif çatının en temel ve en yaygın iki formunu nasıl oluşturacağımızı öğrendik.
Anahtar Çıkarımlar:
- Pasif Çatının Temel Formülü:
befiili + fiilin 3. hali (V3). - Geniş Zaman Pasif (Present Simple Passive): Genel gerçekler ve süreçler için kullanılır. Formül:
is / are + V3.- English is spoken all over the world. (İngilizce tüm dünyada konuşulur.)
- Geçmiş Zaman Pasif (Past Simple Passive): Geçmişteki olayları anlatmak için kullanılır. Formül:
was / were + V3.- The telephone was invented by Alexander Graham Bell. (Telefon, Alexander Graham Bell tarafından icat edildi.)
Artık pasif çatının hem "neden" hem de en temel formlarıyla "nasıl" kullanıldığını biliyorsun. Bu sağlam temel, daha karmaşık yapıları öğrenmeni kolaylaştıracak.
Bir Sonraki Ders:
Sıradaki dersimizde pasif çatı bilgimizi bir adım öteye taşıyacağız. Present Perfect ('has been built') ve modal fiillerle ('must be built') pasif yapıların nasıl kurulduğunu inceleyeceğiz. Bu sayede, "Bu proje henüz tamamlanmadı" (This project has not been finished yet) veya "Kurallar takip edilmeli" (The rules must be followed) gibi daha karmaşık ve nüanslı ifadeler kurabileceksin.