Skip to main content
Back to path

Welcome to a Grasp lesson

Create a free account to keep studying and create your own study path.

Lesson 2

Regular Verb -ed Endings: Spelling Rules

Recommended resources

Harika bir başlangıç yaptık! Önceki dersimizde geçmişte tamamlanmış eylemleri ifade etmek için Simple Past Tense (Basit Geçmiş Zaman) kullanmayı, düzenli fiillere -ed eklemeyi ve bazı yaygın düzensiz fiillerin geçmiş zaman hallerini öğrendik. Olumlu cümle yapısına odaklanarak sağlam bir temel attık.

Bu derste, bir önceki derste öğrendiğimiz -ed kuralının detaylarına ineceğiz. Çoğu düzenli fiil basitçe -ed alsa da, bazı fiillerin yazımında küçük değişiklikler gerekir. Bu yazım kurallarını öğrenmek, özellikle IELTS Yazma (Writing) bölümünde yapacağınız hataları en aza indirerek daha doğru ve profesyonel bir metin oluşturmanıza yardımcı olacaktır.

Bu dersin sonunda, düzenli fiillerin sonuna -ed eklerken karşılaşılan tüm temel yazım kurallarını doğru bir şekilde uygulayabileceksiniz.

Temel Yazım Kuralları (-ed)

Düzenli fiilleri geçmiş zamana çevirirken takip etmemiz gereken birkaç basit ama önemli kural vardır. Şimdi bu kuralları adım adım inceleyelim.

Kural 1: Genel Kural ve -e ile Biten Fiiller

  • Genel Kural: Çoğu düzenli fiilin sonuna doğrudan -ed eklenir. Bu, geçen derste öğrendiğimiz temel kuraldır.

    • watch → watched (izlemek → izledi)
    • cook → cooked (pişirmek → pişirdi)
    • clean → cleaned (temizlemek → temizledi)

  • -e ile Biten Fiiller: Eğer fiil zaten -e harfi ile bitiyorsa, tekrar -e eklememize gerek yoktur. Sadece -d ekleriz.

    • like → liked (beğenmek → beğendi)
    • live → lived (yaşamak → yaşadı)
    • smile → smiled (gülümsemek → gülümsedi)

Bu ilk iki temel kuralı ve daha fazlasını daha ayrıntılı görmek için aşağıdaki videonun ilgili bölümünü izleyebilirsiniz.

ED Spelling rules in English | Spelling of words ending in ED | English Spelling Lesson | ESOL

Woodward English kanalından hazırlanan bu video, '-ed' yazım kurallarını çok net bir şekilde açıklıyor. İlk olarak, genel kuralı ve '-e' ile biten fiiller için geçerli olan kuralı inceleyelim.

Videonun 00:33 ile 02:52 arasındaki bölümünü izleyin. Bu kısım, çoğu fiile '-ed' eklendiğini ve '-e' ile biten fiillere sadece '-d' eklendiğini örneklerle gösteriyor.

Kural 2: -y ile Biten Fiiller

Fiilin son harfi -y ise, ondan önceki harfe bakmamız gerekir.

  • Sessiz Harf + y: Eğer -y harfinden önce bir sessiz harf (b, c, d, r, t vb.) varsa, -y harfini düşürüp yerine -ied ekleriz.

    • study → studied (ders çalışmak → ders çalıştı)
    • try → tried (denemek → denedi)
    • carry → carried (taşımak → taşıdı)

  • Sesli Harf + y: Eğer -y harfinden önce bir sesli harf (a, e, i, o, u) varsa, -y harfini değiştirmeyiz. Sadece -ed ekleriz.

    • play → played (oynamak → oynadı)
    • enjoy → enjoyed (keyif almak → keyif aldı)
    • stay → stayed (kalmak → kaldı)
Test your understanding!

Aşağıdaki fiillerin sonuna -d, -ed veya -ied ekleyerek doğru geçmiş zaman formunu yazın.

  1. arrive
  2. cry
  3. worry
  4. ask
  5. delay
  6. dance
Show answer
  1. arrive → arrived (-e ile bittiği için sadece -d eklenir.)
  2. cry → cried (Sessiz harf r + y olduğu için -y düşer, -ied gelir.)
  3. worry → worried (Sessiz harf r + y olduğu için -y düşer, -ied gelir.)
  4. ask → asked (Genel kural uygulanır.)
  5. delay → delayed (Sesli harf a + y olduğu için sadece -ed eklenir.)
  6. dance → danced (-e ile bittiği için sadece -d eklenir.)

Kural 3: Sessiz-Sesli-Sessiz (CVC) Kuralı

Bu kural genellikle tek heceli fiiller için geçerlidir.

  • Kural: Eğer bir fiil Sessiz Harf + Sesli Harf + Sessiz Harf (CVC) düzeninde bitiyorsa, sondaki sessiz harfi çift yazarız ve sonra -ed ekleriz.

    • stop (s-t-o-p) → stopped
    • plan (p-l-a-n) → planned
    • hug (h-u-g) → hugged

  • İstisnalar:

    1. Fiilin son harfi -w, -x, veya -y ise, bu harfler çift yazılmaz.
      • fix → fixed ( fixedd değil)
      • snow → snowed
      • play → played
    2. Birden fazla heceli fiillerde, bu kural sadece vurgu son hecede ise geçerlidir.
      • ad**mit** (vurgu sonda) → admitted
      • pre**fer** (vurgu sonda) → preferred
      • **vi**sit (vurgu başta) → visited ( p çift yazılmaz)
      • **o**pen (vurgu başta) → opened

Bu CVC kuralını ve istisnalarını daha iyi anlamak için videomuza geri dönelim.

ED Spelling rules in English | Spelling of words ending in ED | English Spelling Lesson | ESOL

Şimdi, aynı videoda sondaki sessiz harfin ne zaman çift yazılacağını ve istisnalarını öğreneceğiz.

Videonun 02:52 ile 08:45 arasındaki bölümünü izleyin. Konuşmacının 'stop' -> 'stopped' örneğini nasıl açıkladığına, 'w', 'x', 'y' istisnasına ve çok heceli fiillerdeki vurgu kuralına dikkat edin.

Önemli Bir Not: British vs. American English

IELTS sınavı hem İngiliz (British) hem de Amerikan (American) İngilizcesini kabul eder. Genellikle yazım farkları büyük bir sorun teşkil etmez, ancak -l harfi ile biten fiillerde sık karşılaşılan bir fark vardır.

  • travel, cancel, equal gibi fiillerde:
    • British English: Sondaki -l harfi çift yazılır. (travelled, cancelled)
    • American English: Vurgu ilk hecedeyse, -l harfi çift yazılmaz. (traveled, canceled)

Her iki yazım da doğrudur, ancak bir metin içinde tutarlı olmanız önemlidir. Yani bir metne travelled yazarak başladıysanız, aynı metin içinde canceled yerine cancelled kullanmaya devam etmelisiniz.

Bu önemli farkın açıklaması için videonun son kısmını izleyelim.

ED Spelling rules in English | Spelling of words ending in ED | English Spelling Lesson | ESOL

Videonun bu bölümü, 'l' harfi ile biten fiillerin İngiliz ve Amerikan İngilizcesindeki yazım farkını açıklıyor. IELTS için bu farkı bilmek faydalıdır.

Videonun 08:45'ten sonuna kadar olan bölümünü izleyin. 'travel' fiilinin iki farklı şekilde nasıl yazıldığına odaklanın.

Görsel Özet ve Alıştırma

Tüm bu kuralları bir arada görmek için aşağıdaki infografik harika bir özet sunuyor. Grafik tasarım geçmişinizle bu tür görsel materyallerin bilgiyi organize etmenize yardımcı olacağını düşünüyorum.

-ED Spelling Rules Infographic
Bu infografik, düzenli fiillere '-ed' eklenirken kullanılan tüm yazım kurallarını (genel kural, -e ile bitenler, CVC, -y ile bitenler vb.) görsel örneklerle özetlemektedir.

Şimdi öğrendiklerimizi pekiştirme zamanı. Aşağıdaki kaynak, bu kuralları uygulayabileceğiniz kısa ve net bir alıştırma içeriyor.

Spelling Rules: Regular Past Verbs

Bu PDF belgesi, öğrendiğimiz tüm kuralları özetleyen bir tablo ve ardından pratik yapabileceğiniz bir alıştırma sunuyor.

Belgenin ilk sayfasındaki 5 temel kuralı tekrar gözden geçirin. Ardından, ikinci sayfadaki 'Practice' bölümündeki 20 fiilin geçmiş zaman hallerini bir yere yazın. Son olarak, cevaplarınızı üçüncü sayfadaki 'Answer Key' ile karşılaştırın.

Özet ve Sonraki Adımlar

Bu derste, düzenli fiillerin geçmiş zaman formlarını doğru yazmak için gereken temel kuralları öğrendik. Anahtar noktaları hatırlayalım:

  • Fiil -e ile bitiyorsa, sadece -d eklenir (dance → danced).
  • Fiil sessiz harf + y ile bitiyorsa, -y düşer ve -ied eklenir (study → studied).
  • Fiil sesli harf + y ile bitiyorsa, sadece -ed eklenir (play → played).
  • Tek heceli fiiller CVC (sessiz-sesli-sessiz) ile bitiyorsa, son sessiz harf çift yazılır (stop → stopped).

Bu kurallara hakim olmak, yazılı İngilizcenizin doğruluğunu önemli ölçüde artıracaktır.

Bir sonraki dersimizde, Simple Past Tense konusuna devam edeceğiz ve bu kez geçmiş zamanı kullanarak nasıl olumsuz cümleler (negative sentences) ve sorular (questions) oluşturacağımızı öğreneceğiz. Bunun için did yardımcı fiilini nasıl kullanacağımıza odaklanacağız.