Merhaba! Önceki dersimizde Present Perfect ve Past Simple arasındaki önemli farkı, yani bir eylemin bitmiş mi yoksa bitmemiş bir zaman diliminde mi gerçekleştiğini ele almıştık. Bu ayrımın, doğru zamanı seçmede ne kadar kritik olduğunu gördük.
Bugünkü dersimizde, Present Perfect Tense konusundaki yetkinliğini bir adım daha ileri taşıyacağız. Bir eylemin ne kadar süredir devam ettiğini anlatmak için kullanılan for ve since kelimelerine odaklanacağız. Bu, özellikle IELTS Speaking sınavının ilk bölümünde sıkça karşına çıkacak "Ne zamandır...?" veya "Ne kadar süredir...?" gibi sorulara doğru ve akıcı cevaplar vermen için temel bir beceridir.
Bu dersin sonunda, Present Perfect Tense'i for ve since ile birlikte kullanarak bir eylemin ne kadar sürdüğünü veya ne zaman başladığını net bir şekilde ifade edebileceksin.
1. Temel Kavram: 'For' vs. 'Since'
for ve since kelimelerinin ikisi de bir eylemin süresi hakkında bilgi verir, ancak bunu farklı şekillerde yaparlar. Grafik tasarımcı olarak, zaman çizelgelerini kullandığını düşünerek bu farkı kolayca kavrayabilirsin.
for: Bir süreç veya zaman diliminin uzunluğunu belirtir. "Ne kadar süredir?" sorusuna cevap verir.- Örnek: for three years (üç yıldır), for two weeks (iki haftadır), for a long time (uzun zamandır).
since: Eylemin başlangıç noktasını belirtir. "Ne zamandan beri?" sorusuna cevap verir.- Örnek: since 2021 (2021'den beri), since last Monday (geçen pazartesiden beri), since I was a child (çocukluğumdan beri).
Aşağıdaki görsel bu ayrımı çok net bir şekilde özetliyor.

Bu temel ayrımı daha iyi anlamak için aşağıdaki kısa kaynağı okuyalım.
IELTS Grammar: The Present Perfect Complete Guide
IELTS ETC tarafından hazırlanan bu kaynak, for ve since arasındaki farkı net ve basit bir şekilde açıklıyor. Her biri için verilen örnek kelime grupları, hangi durumda hangisini kullanman gerektiğini anlamana yardımcı olacak.
Lütfen 'Present Perfect with 'FOR' or 'SINCE'' başlığı altındaki bölümü okuyun. 'FOR' ve 'SINCE' başlıklarının altında listelenen örnek zaman ifadelerine özellikle dikkat edin ve kuralı anlamaya çalışın.
Okuduğun kaynaktan da anladığın gibi kural basit:
- Bir zaman periyodunun uzunluğunu (örneğin, 5 gün, 10 yıl, uzun bir zaman) belirtiyorsan
forkullan. - Eylemin başladığı belirli bir zaman noktasını (örneğin, dün, 2010, Ocak ayı) belirtiyorsan
sincekullan.
2. Cümle Yapısı ve Örnekler
for ve since ile cümle kurarken Present Perfect Tense yapısını kullanırız, çünkü eylem geçmişte başlamıştır ve şu ana kadar devam etmektedir.
Yapı: Subject + have/has + Past Participle + ... + for/since + zaman ifadesi
Aşağıda bazı örnek cümleler yer alıyor:
-
She has lived in London for three years. (O, üç yıldır Londra'da yaşıyor.)
- Burada eylemin toplam süresini (üç yıl) belirtiyoruz.
-
She has lived in London since 2021. (O, 2021'den beri Londra'da yaşıyor.)
- Burada eylemin başlangıç yılını belirtiyoruz.
-
They have been married for a long time. (Onlar uzun zamandır evliler.)
-
They have been married since their university years. (Onlar üniversite yıllarından beri evliler.)
Şimdi aşağıdaki görseli inceleyerek daha fazla örnek görelim.

Test your understanding!
Aşağıdaki boşlukları for veya since ile doldurun.
- I haven't seen my cousin ______ last Christmas.
- We have been waiting here ______ two hours!
- She has worked as a designer ______ she graduated from university.
- He has played the guitar ______ ten years.
- My family has lived in this house ______ 1995.
Show answer
- I haven't seen my cousin since last Christmas. (
last Christmasbir başlangıç noktasıdır.) - We have been waiting here for two hours! (
two hoursbir süreçtir.) - She has worked as a designer since she graduated from university. (
she graduatedbir başlangıç anıdır.) - He has played the guitar for ten years. (
ten yearsbir süreçtir.) - My family has lived in this house since 1995. (
1995bir başlangıç noktasıdır.)
3. IELTS İçin Önemi ve Yaygın Hatalar
IELTS sınavında, özellikle Speaking Part 1'de, kişisel geçmişinle ilgili sorular sorulur. Örneğin:
- Examiner: "How long have you been studying English?"
- You: "I have been studying English for two years." / "I have been studying English since 2022."
Bu yapı, sadece doğru gramer kullanmanı sağlamakla kalmaz, aynı zamanda cevabını daha detaylı ve doğal hale getirir.
En sık yapılan hatalardan biri, devam eden bir durumu anlatırken for veya since ile Present Perfect yerine Simple Present veya Simple Past kullanmaktır.
- Yanlış: I live here since 2020. ❌
- Doğru: I have lived here since 2020. ✅
Bu konuda çok faydalı bir ipucu için aşağıdaki kaynağı inceleyelim.
A Guide to the Present Perfect Tense - TED IELTS
TED IELTS'in bu makalesi, IELTS adaylarının Present Perfect Tense kullanırken yaptığı yaygın hatalara odaklanıyor ve çok basit ama etkili bir kural sunuyor.
Lütfen 'Common problems' başlığı altındaki bölümü okuyun. Özellikle 'When you begin a sentence with an introductory or transitional clause that talks about time, if you use the words “for” or “since,” then you probably should use the present perfect tense.' cümlesiyle başlayan paragrafı dikkatle inceleyin. Bu, aklında tutman gereken altın bir kuraldır.
Özet ve Sonraki Adımlar
Tebrikler! Bugün, Present Perfect Tense'in önemli bir kullanım alanını daha öğrendin. Bu, İngilizceni daha kesin ve akıcı hale getirecek değerli bir araçtır.
Anahtar Çıkarımlar:
- Bir eylemin ne kadar sürdüğünü (sürecini) belirtmek için
forkullanırız. - Bir eylemin ne zaman başladığını (başlangıç noktasını) belirtmek için
sincekullanırız. forvesinceile geçmişte başlayıp günümüze kadar devam eden eylemleri anlatırken genellikle Present Perfect Tense (have/has done) kullanılır.- Bu yapı, özellikle IELTS sınavında kişisel bilgilerin hakkında konuşurken çok işine yarayacaktır.
Bir Sonraki Ders:
Present Perfect Tense modülümüzün sonuna yaklaşıyoruz. Bir sonraki dersimizde, öğrendiğimiz tüm kuralları bir araya getireceğiz. Present Perfect ve Past Simple'ı doğru bir şekilde kullanarak bir diyalog oluşturma üzerine çalışacağız. Bu ders, bugünkü for ve since bilginin yanı sıra önceki derslerde öğrendiklerini de aktif olarak kullanmanı sağlayacak bir uygulama dersi olacak.