Merhaba! Önceki dersimizde, gelecekle ilgili anlık kararlar ve kişisel görüşlere dayalı tahminler için will yapısını nasıl kullanacağımızı öğrendik. Bu, geleceği ifade etme araç setimizin ilk ve en önemli parçasıydı.
Bugünkü dersimizde, gelecekten bahsetmenin bir başka yaygın ve önemli yolunu keşfedeceğiz. Bu dersin sonunda, önceden planlanmış niyetler ve mevcut kanıtlara dayalı tahminler için 'going to' yapısını doğru bir şekilde kullanabileceksin. will ve going to arasındaki farkı anlamak, İngilizceni daha doğal ve isabetli hale getirecek ve IELTS sınavında kendini daha net ifade etmeni sağlayacaktır.
Hazırsan, geleceğe yönelik planlarımızı ve tahminlerimizi daha detaylı anlatmaya başlayalım!
1. be going to: Önceden Planlanmış Niyetler (Planned Intentions)
Önceki dersimizde, konuşma anında verdiğimiz kararlar için will kullandığımızı görmüştük ("Telefon çalıyor. I'll get it."). Peki ya bir kararı konuşmadan önce zaten vermişsek? İşte bu noktada be going to devreye giriyor.
be going to yapısını, konuşma anından önce kararını verdiğimiz planlarımızı ve niyetlerimizi ifade etmek için kullanırız.
Yapı: Özne + am/is/are + going to + fiilin yalın hali (infinitive)
- Olumlu: I am going to watch a movie tonight. (Bu gece bir film izleyeceğim. - Bu kararı daha önce verdim.)
- Olumsuz: She is not going to attend the meeting. (Toplantıya katılmayacak. - Bu onun önceden aldığı bir karar.)
- Soru: Are you going to apply for that job? (O işe başvuracak mısın? - Daha önceden düşündüğün bir planın olup olmadığını soruyorum.)
Konuşma dilinde going to genellikle "gonna" şeklinde kısaltılır, ancak IELTS gibi resmi sınavlarda yazarken tam formunu kullanman önemlidir.
Şimdi, bu yapının "planlar ve niyetler" için nasıl kullanıldığını daha iyi anlamak için aşağıdaki kaynağı inceleyelim.
Future forms: 'will', 'be going to' and present continuous
British Council tarafından hazırlanan bu kaynak, 'going to' yapısının önceden kararlaştırılmış planlar için nasıl kullanıldığını çok net bir şekilde açıklıyor.
Sayfadaki 'going to' başlığı altındaki açıklamayı ve örnek cümleleri dikkatlice oku. Örneklerdeki planların neden konuşma anından önce yapıldığını anlamaya çalış.
Aynı konuyu pekiştirmek için aşağıdaki PDF belgesinden de faydalanabilirsin.
Bu kaynak, 'be going to' yapısının gelecek planlarını ve niyetlerini ifade etmek için kullanımını örneklerle detaylandırıyor.
PDF'in 39. sayfasında bulunan 'use FOCUS 4 Future Plans and Intentions: Be Going To' bölümünü incele. Açıklamayı ve özellikle (b) örneğindeki gibi planın önceden yapıldığını gösteren ipuçlarını ('We bought the tickets last week') fark et.
2. be going to: Kanıta Dayalı Tahminler (Evidence-Based Predictions)
will yapısını kişisel görüşe dayalı tahminler için kullandığımızı hatırlayalım ("I think it will be a good movie."). be going to ise bir tahminde bulunurken elimizde somut bir kanıt, bir işaret olduğunda kullanılır. Yani, şu an gördüğümüz veya bildiğimiz bir şey yüzünden gelecekte bir olayın gerçekleşeceğini tahmin ederiz.
- "Look at those black clouds! It's going to rain." (Şu kara bulutlara bak! Yağmur yağacak. - Kanıt: Kara bulutlar)
- "He is driving too fast. He's going to have an accident." (Çok hızlı sürüyor. Kaza yapacak. - Kanıt: Hızlı sürmesi)
- "Be careful! That glass is too close to the edge of the table. It's going to fall." (Dikkat et! O bardak masanın kenarına çok yakın. Düşecek. - Kanıt: Bardağın konumu)
Aşağıdaki görsel, will ve going to arasındaki bu temel farkları, senin gibi görsel öğrenmeye yatkın biri için harika bir şekilde özetliyor. "Plan/Intention" ve "Evidence" kısımlarına özellikle dikkat et.
Şimdi, bu konuyu daha derinlemesine anlamak için daha önce baktığımız PDF kaynağımıza geri dönelim.
Bu bölüm, 'be going to' yapısının kanıta dayalı tahminler için nasıl kullanıldığını net örneklerle gösteriyor.
PDF'in 38. sayfasındaki 'use FOCUS 3 Making Predictions: Will or Be Going To?' bölümünü oku. Özellikle (a) ve (c) örneklerine ve altındaki açıklamalara odaklan. 'be going to' kullanımının neden daha iyi bir seçim olduğunu anlamaya çalış.
Test your understanding!
Aşağıdaki durumlar için will mi yoksa be going to mu kullanmalısın? Nedenini düşün.
- (Telefonda konuşuyorsun) "Okay, see you tomorrow. I _______ (call) you when I leave the office."
- "My sister has been studying hard all year. I think she _______ (pass) her exams easily."
- "Wow, look at the traffic. We _______ (be) late for the concert."
- "We've decided on our holiday. We _______ (visit) Japan next summer."
Show answer
- will call: Anlık bir karar/söz. Konuşma anında karar veriliyor.
- will pass: Kişisel bir görüşe dayalı tahmin. Her ne kadar çok çalışsa da, bu bir "kanıt" değil, güçlü bir "inanç". Alternatif olarak "is going to pass" da kabul edilebilir eğer konuşmacı bu durumu kaçınılmaz bir sonuç olarak görüyorsa, ama "I think" ifadesi genellikle "will" ile kullanılır.
- are going to be: Kanıta dayalı tahmin. Kanıt, gördüğünüz trafik.
- are going to visit: Önceden planlanmış bir niyet. "We've decided" ifadesi planın önceden yapıldığını gösteriyor.
3. Uygulama Zamanı
Şimdi öğrendiklerimizi birleştirelim. will ve be going to arasındaki farkları ayırt etme becerini test etmek için aşağıdaki alıştırmayı yapmanı istiyorum.
Bu alıştırma, sana sunduğumuz "Talking About the Future" (ID: LINK) PDF'inin 40. sayfasındaki EXERCISE 6'dır. Aşağıdaki diyaloğu, parantez içindeki fiilleri doğru gelecek zaman yapısıyla (will veya be going to) tamamla.
Diyalog:
A: What (1) _______ (you/do) tonight?
B: The World Cup Final (2) _______ (be) on TV at 6:30. Julie (3) _______ (come) over and watch it with me.
A: Oh really? Who do you think (4) _______ (win)?
B: The newspapers say Brazil (5) _______ (win). But I think Mexico (6) _______ (give) them a good match. What (7) _______ (you/do) tonight?
A: I (8) _______ (go) to the movies with Fran. I (9) _______ (be) home around 11.
B: You’d better take your umbrella. It looks like it (10) _______ (rain) any minute.
A: Thanks. Can I take yours? I promise I (11) _______ (not lose) it!
B: Sure. I (12) _______ (go) look for it in the closet.
Show answers
- are you going to do (plan)
- is going to be (programlanmış bir olay) veya will be
- is going to come (plan)
- will win (kişisel görüş/tahmin sorusu)
- will win (gazetelerin tahmini)
- will give (kişisel görüş/tahmin)
- are you going to do (plan)
- am going to go (plan)
- will be (tahmin/basit gelecek ifadesi)
- is going to rain (kanıt: "It looks like...")
- won't lose (söz verme)
- will go (anlık karar)
Özet ve Sonraki Adımlar
Bugün gelecek hakkında konuşma becerine çok önemli bir yapı daha ekledin. will ve going to arasındaki ince farkları anlamak, IELTS'te daha yüksek bir puan hedefleyen senin için kritik öneme sahip.
Anahtar Çıkarımlar:
be going toyapısını iki ana durumda kullanırız:- Planlanmış Niyetler: Konuşmadan önce karar verdiğimiz planlar için. ("I'm going to start my IELTS preparation next month.")
- Kanıta Dayalı Tahminler: Mevcut bir işarete veya duruma bakarak yaptığımız tahminler için. ("Look at the time! You're going to miss your train.")
Bir Sonraki Ders:
Bugüne kadar anlık kararları (will) ve önceden planlanmış niyetleri (going to) öğrendik. Peki ya takvimimize yazdığımız kesin randevular ve organize ettiğimiz etkinlikler? Bir sonraki dersimizde, kesinleşmiş gelecek düzenlemeleri için 'Present Continuous' zamanını nasıl kullanacağımızı öğreneceğiz. Bu, gelecek hakkında konuşurken kullanabileceğin seçenekleri daha da zenginleştirecek.