Merhaba! Önceki dersimizde mustn't ve don't have to arasındaki net farkı, yani yasaklama ve zorunluluk olmaması arasındaki ayrımı öğrendik. Bu, kesinlik bildiren ifadeler konusundaki son adımdı.
Bugünkü dersimizde ise kesinlikten uzaklaşıp olasılıklar dünyasına adım atıyoruz. Bir şeyin ne kadar muhtemel olduğu hakkında konuşurken İngilizcede hangi kelimeleri kullanacağımızı öğreneceğiz. Bu, özellikle IELTS gibi sınavlarda fikirlerinizi daha incelikli bir şekilde ifade etmenize yardımcı olacak çok önemli bir beceridir.
Bu dersin sonunda, can, could, may ve might modal fiillerini kullanarak farklı olasılık derecelerini ifade etmeyi öğreneceksin. Bir durumun sadece "mümkün" olduğunu değil, aynı zamanda "genel olarak mı mümkün" yoksa "belirli bir durumda mı mümkün" olduğunu da ayırt edebileceksin.
1. Olasılık Türleri: Genel ve Özel
İngilizcede olasılık hakkında konuşurken iki temel ayrım yaparız:
-
Genel Olasılık (General Possibility): Bazen doğru olan veya gerçekleşmesi mümkün olan genel durumlar. Bu, belirli bir an veya durumla ilgili bir tahmin değildir.
- Örnek: Driving in a big city can be stressful. (Büyük bir şehirde araba kullanmak stresli olabilir.) Bu, her zaman ve herkes için geçerli olabilecek genel bir durumdur.
-
Özel Olasılık (Specific Possibility): Belirli bir durumda, şimdi veya gelecekte meydana gelmesi mümkün olan şeyler hakkında tahmin yürütmek.
- Örnek: The traffic is very heavy. We might be late. (Trafik çok yoğun. Geç kalabiliriz.) Bu, şu anki belirli bir durumla ilgili bir tahmindir.
Bu iki olasılık türü için farklı modal fiiller kullanırız. Şimdi bu konuyu detaylıca inceleyelim.
2. Özel Olasılıklar: may, might, could
Belirli bir durum hakkında "belki olur" veya "olması mümkün" demek istediğimizde, genellikle may, might veya could fiillerini kullanırız. Çoğu durumda bu üç fiil birbirinin yerine kullanılabilir ve aralarında çok az anlam farkı vardır.
Bu konuya harika bir başlangıç yapmak için aşağıdaki videoyu izleyelim.
English Modal Verbs - May, Might, Could, Can - Talking About Possibilities
Oxford Online English kanalından bu video, 'may', 'might' ve 'could' fiillerinin şimdiki zaman ve gelecek zamandaki özel olasılıkları ifade etmek için nasıl kullanıldığını çok net bir şekilde açıklıyor.
Videonun 00:26 ile 02:56 arasındaki bölümünü izleyin. Bu üç fiilin olumlu cümlelerde birbirinin yerine nasıl kullanılabildiğine ve verilen örneklere odaklanın. Örneğin: 'They could be brothers.' veya 'I may be around five minutes late.'
Videoda da gördüğünüz gibi, bu üç fiil genellikle aynı anlama gelir:
- Where are my keys? They could/might/may be in the car. (Anahtarlarım nerede? Arabada olabilirler.)
- Look at those dark clouds. It could/might/may rain soon. (Şu kara bulutlara bak. Yakında yağmur yağabilir.)
Küçük bir not:
Maygenelliklemightvecould'dan biraz daha resmidir.- Bazı durumlarda
might,may'e göre biraz daha düşük bir olasılık ifade edebilir, ancak bu fark günlük konuşmada genellikle önemsizdir. Başlangıç olarak bu üçünü eş anlamlı düşünebilirsin.
3. Genel Olasılıklar: can
Genel doğruları veya zaman zaman mümkün olan durumları ifade etmek için ise can kullanırız. can fiilini belirli bir durum hakkında tahmin yürütmek için kullanmayız.
Şimdi az önce izlediğimiz videonun devamında bu önemli farkın nasıl açıklandığını görelim.
English Modal Verbs - May, Might, Could, Can - Talking About Possibilities
Aynı video, 'can' (genel olasılık) ve 'may/might/could' (özel olasılık) arasındaki temel farkı mükemmel bir şekilde karşılaştırıyor.
Videonun 03:50 ile 06:18 arasındaki bölümünü izleyin. 'Specific possibility' ve 'general possibility' arasındaki ayrıma dikkat edin. 'It can be very wet and cold in spring here' gibi genel ifadeler ile 'Sarah might be at the party tomorrow' gibi özel durumlar arasındaki farkı anlamaya çalışın.
Özetle:
- Genel: Winters in London can be very cold. (Londra'da kışlar çok soğuk olabilir.) -> Bu genel bir gerçektir.
- Özel: Take a jacket. It might be cold tonight. (Ceketini al. Bu gece hava soğuk olabilir.) -> Bu, bu geceye özgü bir tahmindir.
Bu ayrımı pekiştirmek için British Council'ın hazırladığı bu kısa açıklamayı okuyabilirsin.
Modals: probability | LearnEnglish - British Council
British Council'ın bu kaynağı, 'can' ve 'may/might/could' arasındaki olasılık kullanım farkını net bir şekilde özetliyor.
Sayfada önce 'might, may, could' başlığını ve altındaki açıklamayı okuyun. Sonra hemen altındaki 'General possibility' başlığı altındaki 'can' bölümünü okuyun. 'Azi can be in the garden' cümlesinin neden yanlış olduğunu ve doğrusunun ne olması gerektiğini gösteren örneğe özellikle dikkat edin.
Test your understanding!
Aşağıdaki cümlelerde boşlukları can veya might/may/could arasından en uygun olanla doldurun.
- Be careful, that dog ___ be dangerous. (Belirli bir köpeğe işaret ediyorsunuz.)
- Dogs ___ be dangerous if they are not trained well. (Genel olarak köpeklerden bahsediyorsunuz.)
- I'm not sure what I'll do this weekend. I ___ go to the cinema.
- Learning a new language ___ be challenging, but it's very rewarding.
- Don't call her now. She ___ be in a meeting.
Show answer
- Be careful, that dog might/may/could be dangerous. (Özel bir durum hakkında bir tahmin.)
- Dogs can be dangerous if they are not trained well. (Genel bir olasılık.)
- I'm not sure what I'll do this weekend. I might/may/could go to the cinema. (Gelecekteki belirli bir olasılık.)
- Learning a new language can be challenging, but it's very rewarding. (Genel bir durum.)
- Don't call her now. She might/may/could be in a meeting. (Şu anki belirli bir durum hakkında tahmin.)
4. Olumsuz Olasılıklar: may not ve might not
Bir şeyin olmamasının mümkün olduğunu söylemek için may not veya might not kullanırız.
- I might not have time to finish this today. (Bunu bugün bitirmek için vaktim olmayabilir.)
- Even if you get the visa, you may not be able to find a cheap flight. (Vizeyi alsan bile ucuz bir uçuş bulamayabilirsin.)
Çok Önemli Not: Bu anlamda couldn't kullanılmaz. Couldn't, bir şeyin imkansız olduğunu belirtir ve bir sonraki dersimizde göreceğimiz gibi, güçlü bir çıkarım yapmak için kullanılır.
- Yanlış: He
couldn'tbe at home. (Anlamı: Evde olması mümkün değil, imkansız.) - Doğru: He may not/might not be at home. (Anlamı: Belki evde değildir, evde olmaması mümkün.)
Bu ayrım, Oxford Online English videosunun daha önce izlemediğimiz bir bölümünde de açıklanıyor.
English Modal Verbs - May, Might, Could, Can - Talking About Possibilities
Şimdi de aynı videonun olumsuz olasılıkları ele alan bölümüne bakalım.
Videonun 02:56 ile 03:50 arasındaki kısa bölümünü izleyin. Olumsuz olasılıklar için neden sadece 'may not' ve 'might not' kullanıldığını ve 'couldn't' kullanılmadığını anlattığı kısma odaklanın.
5. Görsel Özet
Bu modal fiillerin farklı kullanımlarını bir arada görmek, aralarındaki ilişkileri anlamayı kolaylaştırabilir. Aşağıdaki tablo, may, might ve could fiillerinin olasılık ve diğer kullanımlarını özetlemektedir.

Dersin Özeti ve Sonraki Adımlar
Bugün olasılıkları ifade etmenin farklı yollarını öğrendin. Bu, İngilizceni daha doğal ve akıcı hale getirecek önemli bir adımdı.
Anahtar Çıkarımlar:
- Özel Olasılık (
Specific Possibility): Belirli bir durum hakkında tahmin yürütürkenmay,mightveyacouldkullanılır. Bu üçü genellikle birbirinin yerine geçebilir. - Genel Olasılık (
General Possibility): Genel doğruları veya bazen mümkün olan şeyleri ifade ederkencankullanılır. - Olumsuz Olasılık: Bir şeyin olmama ihtimalinden bahsederken
may notveyamight notkullanılır.Couldn'tbu anlamda kullanılmaz.
Bir Sonraki Ders:
Bugün olasılıkların "zayıf" ve "orta" derecelerini öğrendik. Bir sonraki dersimizde ise skalanın en üst ve en alt noktalarına odaklanacağız: mantıksal çıkarımlar (logical deductions). Elimizdeki kanıtlara dayanarak bir şeyin neredeyse kesin olduğunu (must) veya imkansız olduğunu (can't) nasıl söyleyeceğimizi öğreneceğiz. Örneğin, "Işıkları yanıyor, evde olmalı (He must be home)" gibi. Bu konu, bugünkü dersin doğal bir devamı niteliğinde olacak.