Sử dụng Compensation Events để triển khai các giao dịch bù trừ.

1. Ôn lại về Giao dịch Bù trừ (Compensating Transactions)

Trước khi đi vào các ký hiệu BPMN, chúng ta hãy cùng nhau làm rõ lại bản chất của giao dịch bù trừ trong Saga.

• Một giao dịch bù trừ là một hành động nghiệp vụ nhằm đảo ngược tác động của một giao dịch đã thành công trước đó.
• Ví dụ: Nếu giao dịch xuôi là ReserveFlight (Đặt vé máy bay), thì giao dịch bù trừ tương ứng sẽ là CancelFlight (Hủy vé máy bay).
• Quan trọng: Đây không phải là một ROLLBACK ở mức cơ sở dữ liệu. Giao dịch ReserveFlight đã được commit và hoàn tất. CancelFlight là một giao dịch mới, độc lập được thực thi để đưa hệ thống về trạng thái nhất quán về mặt logic.

2. Các ký hiệu BPMN cho Compensation

BPMN cung cấp một bộ công cụ mạnh mẽ và trực quan để mô hình hóa logic bù trừ. Nó bao gồm ba thành phần chính hoạt động cùng nhau:

1. Compensation Boundary Event (Sự kiện Bắt Bù trừ ở biên):

   • Đây là một sự kiện bắt (catching event) được đính vào biên của một activity (ví dụ: Service Task "Đặt khách sạn").
   • Nó cho biết rằng activity này có thể được bù trừ.
   • Bản thân nó không kích hoạt bất cứ điều gì; nó chỉ đơn giản là "chờ" để được một sự kiện ném (throwing event) kích hoạt.

2. Compensation Activity (Hành động Bù trừ):

   • Đây là một activity (thường là Service Task hoặc Script Task) định nghĩa cách thức thực hiện việc bù trừ. Ví dụ: "Hủy đặt khách sạn".
   • Nó được liên kết với Compensation Boundary Event bằng một đường nét đứt (association), không phải một Sequence Flow. Điều này nhấn mạnh rằng nó không nằm trong luồng xử lý chính.

3. Compensation Throw Event (Sự kiện Ném Bù trừ):

   • Đây là một sự kiện ném (throwing event), có thể là Intermediate hoặc End event.
   • Khi luồng quy trình đi đến sự kiện này, nó sẽ kích hoạt cơ chế bù trừ.
   • Process engine sẽ tự động tìm ngược lại trong lịch sử của process instance, xác định tất cả các activity đã hoàn thành và có Compensation Boundary Event đính kèm, sau đó thực thi các Compensation Activity tương ứng (thường theo thứ tự ngược lại so với khi chúng hoàn thành).

Hãy xem sơ đồ minh họa cơ chế này:

Để hình dung rõ hơn cách bạn sẽ thao tác trong Camunda Modeler, video sau sẽ rất hữu ích.

3. Xây dựng Saga Orchestrator hoàn chỉnh với Compensation

Bây giờ, hãy áp dụng những gì đã học vào ví dụ đặt tour du lịch từ bài trước.

• Luồng xuôi (Forward Transactions): Reserve Car -> Book Hotel -> Book Flight.
• Kịch bản lỗi: Book Flight thất bại (ví dụ: hết vé).
• Logic bù trừ: Chúng ta cần hủy việc đặt xe (Cancel Car Reservation) và hủy việc đặt khách sạn (Cancel Hotel Booking).

Đây là cách chúng ta sẽ mô hình hóa nó trong BPMN:

1. Đính một Compensation Boundary Event vào task Reserve Car. Liên kết nó với một Service Task mới tên là Cancel Car Reservation.
2. Làm tương tự cho Book Hotel, liên kết nó với Service Task tên là Cancel Hotel Booking.
3. Sau task Book Flight, sử dụng một Exclusive Gateway để kiểm tra kết quả.
   • Nếu thành công: Đi đến End Event.
   • Nếu thất bại: Dẫn luồng đến một Intermediate Throwing Compensation Event.

Khi quy trình đi đến Throw Event, Camunda Engine sẽ tự động kích hoạt Cancel Hotel Booking và Cancel Car Reservation.

Bài viết và kho mã nguồn sau đây cung cấp một ví dụ thực tế, hoàn chỉnh mà bạn có thể tham khảo.

Để có trải nghiệm thực hành sâu hơn, kho mã nguồn này là một tài nguyên tuyệt vời. Nó cung cấp một dự án hoàn chỉnh để bạn khám phá.

Tổng kết

Qua bài học hôm nay, bạn đã hoàn thiện bức tranh về Saga pattern bằng cách học cách xử lý các kịch bản lỗi. Những điểm chính cần ghi nhớ là:

• Giao dịch bù trừ là các hành động nghiệp vụ để hoàn tác các bước đã thành công trước đó.
• BPMN cung cấp cơ chế bù trừ tự nhiên thông qua bộ ba: Compensation Boundary Event, Compensation Activity, và Compensation Throw Event.
• Sự kết hợp này cho phép bạn mô hình hóa logic "rollback" một cách trực quan và rõ ràng ngay trên sơ đồ quy trình, giúp tăng cường sự mạnh mẽ và dễ bảo trì cho Saga orchestrator của bạn.
• Việc triển khai một Compensation Activity (ví dụ: CancelHotelBooking) về mặt kỹ thuật không khác gì một Service Task thông thường; nó có thể là một Java Delegate hoặc một External Worker.

Xem trước bài học tiếp theo

Chúng ta đã tập trung rất nhiều vào việc điều khiển luồng quy trình dựa trên dữ liệu và lỗi. Trong module tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá một khía cạnh quan trọng khác của việc kiểm soát quy trình: thời gian. Chúng ta sẽ bắt đầu bằng cách học cách tự động khởi chạy các quy trình theo một lịch trình cụ thể hoặc vào những thời điểm định trước bằng cách sử dụng Timer Start Event.